08.10.2026 6:22

8 Flotylla Obrony Wybrzeża zakończyła neutralizację min w Świnoujściu

Nurkowie-minerzy 12 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża zakończyli operację neutralizacji niebezpiecznych pozostałości z okresu II wojny światowej, odnalezionych w rejonie budowy przyszłego portu zewnętrznego w Świnoujściu. Zaplanowane pierwotnie do 8 października działania zakończono dzień wcześniej – 7 października. Wszystkie obiekty zostały skutecznie zneutralizowane.

Operacja rozpoczęła się 5 października na wodach Zatoki Pomorskiej. Jej główny ciężar spoczywał na Grupie Nurków Minerów 12 Dywizjonu Trałowców, specjalizującej się w rozpoznawaniu, podejmowaniu i neutralizacji materiałów wybuchowych i niebezpiecznych znajdujących się pod wodą.

 Obiekty odnaleziono podczas prac prowadzonych w rejonie przyszłej budowy falochronu nowego portu zewnętrznego w Świnoujściu. Po przeprowadzeniu rozpoznania przez specjalistów 8 Flotylli Obrony Wybrzeża zostały one sklasyfikowane jako brytyjskie lotnicze miny morskie typu Mark VI, V, IV z okresu II wojny światowej. Łączna masa neutralizowanych obiektów wynosiła blisko 3500 kilogramów, a znajdujący się w nich materiał wybuchowy odpowiadał około 2500 kilogramom TNT. Pomimo upływu ponad 80 lat tego rodzaju pozostałości nadal stanowią realne zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi, prac hydrotechnicznych oraz realizowanych na morzu inwestycji.

 Operację przeprowadzono sprawnie i zgodnie z przyjętą koncepcją, dzięki czemu wszystkie zadania udało się wykonać przed pierwotnie zakładanym terminem. Szczególną uwagę zwrócono na ograniczenie wpływu prowadzonych działań na środowisko morskie i pobliską infrastrukturę Terminala LNG. Dlatego też zasadniczą neutralizację min przeprowadzano metodą deflagracji. W uproszczeniu polega ona na kontrolowanym wypaleniu materiału wybuchowego znajdującego się wewnątrz obiektu, bez doprowadzania do gwałtownej detonacji całego ładunku. Pozwala to znacząco ograniczyć siłę fali uderzeniowej i jej oddziaływanie na środowisko morskie. Pozostałości po neutralizacji niszczono następnie przy wykorzystaniu niewielkich ładunków wybuchowych.

 Przebieg działań pod kątem ich wpływu na środowisko nadzorowany był przez przedstawiciela Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, który przez cały czas był obecny w rejonie prowadzenia operacji.

 „Każdy tego typu obiekt wymaga indywidualnego podejścia, dokładnego rozpoznania i odpowiedniego przygotowania operacji. Najważniejsze jest zawsze bezpieczeństwo ludzi, infrastruktury, ale również maksymalne ograniczenie wpływu naszych działań na środowisko. W tym przypadku dzięki doświadczeniu nurków-minerów, właściwemu przygotowaniu oraz współdziałaniu wszystkich zaangażowanych służb zadanie udało się zrealizować sprawnie i zakończyć wcześniej, niż pierwotnie zakładaliśmy” – podkreśla kmdr por. Sławomir Góra, dowodzący operacją.

 Miejsce prowadzenia operacji ma szczególne znaczenie z punktu widzenia rozwoju polskiej gospodarki morskiej. To właśnie na tym obszarze realizowany jest projekt Przylądek Pomerania, czyli jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych na polskim wybrzeżu. Przedsięwzięcie obejmuje budowę nowego portu zewnętrznego w Świnoujściu, którego kluczowym elementem będzie Głębokowodny Terminal Kontenerowy. Powstanie także nowa infrastruktura hydrotechniczna oraz głębokowodny tor podejściowy, umożliwiający obsługę największych statków kontenerowych mogących wpływać na Morze Bałtyckie.

Zanim jednak na danym akwenie może powstać nowoczesna infrastruktura morska, konieczne jest zapewnienie bezpieczeństwa terenu, na którym będzie realizowana. W tym miejscu szczególnie widoczna staje się rola wyspecjalizowanych sił 8FOW.

 Bałtyk, ze względu na swoją historię, nadal skrywa tysiące różnego rodzaju środków bojowych. Miny morskie, bomby lotnicze, amunicja artyleryjska czy bomby głębinowe odnajdywane są zarówno podczas rutynowych prac hydrograficznych, jak i w trakcie realizacji dużych inwestycji infrastrukturalnych.

 Nie była to pierwsza operacja tego rodzaju. W trakcie modernizacji toru wodnego Szczecin–Świnoujście nurkowie-minerzy 8FOW wielokrotnie podejmowali i neutralizowali materiały wybuchowe i niebezpieczne zalegające na dnie. Jedną z najbardziej wymagających operacji była przeprowadzona w październiku 2020 roku neutralizacja brytyjskiej bomby lotniczej Tallboy, odnalezionej przy wejściu do Kanału Piastowskiego. Specjaliści 8FOW uczestniczyli również w usuwaniu niebezpiecznych obiektów odkrywanych podczas budowy Terminala LNG w Świnoujściu. Podobne zadania realizowane są po drugiej stronie polskiego wybrzeża, na Zatoce Gdańskiej. Nurkowie-minerzy 13 Dywizjonu Trałowców neutralizowali w ostatnich latach pozostałości z okresu II wojny światowej odnalezione podczas prac związanych z budową terminalu FSRU w rejonie Portu Północnego w Gdańsku.