28.05.2026 8:14

ZUS dla przyszłych mam i rodziców

Jakie świadczenia przysługują przyszłym mamom i rodzicom? ZUS wydał poradnik, by było im łatwiej odnaleźć się w gąszczu przepisów ubezpieczeniowych. Działa też skrzynka e-mailowa mama@zus.pl, gdzie rodzice mogą wysłać pytanie i otrzymać informacje w indywidualnych sprawach. Choć ojcowie coraz częściej angażują się w opiekę nad dzieckiem, ze statystyk ZUS wynika, że to kobiety nadal biorą na siebie najwięcej obowiązków związanych z macierzyństwem.

Poradnik daje jasne wskazówki, co zrobić w konkretnej sytuacji życiowej. Obecni i przyszli rodzice znajdą w nim najważniejsze informacje o ubezpieczeniach społecznych i o tym, jakie świadczenia mogą z nich otrzymać. Publikacja opisuje szczegółowo zasady korzystania z:

•                     zasiłku macierzyńskiego,

•                     zasiłku chorobowego z powodu niezdolności do pracy w trakcie ciąży i

•                     zasiłku opiekuńczego, który przysługuje na opiekę nad chorym dzieckiem.

Odnosi się do aktywności takich jak praca na etat, zlecenie czy prowadzenie własnej firmy oraz innych mniej typowych sytuacji, np. gdy kobieta łączy urlop wychowawczy z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poradnik można pobrać ze strony zus.pl, a już niedługo otrzymać go także w wersji papierowej w placówkach ZUS.

Mama@zus.pl – w Twojej sprawie

W marcu br. ZUS uruchomił też specjalną skrzynkę e-mailową mama@zus.pl, na którą przyszli i obecni rodzice mogą zgłaszać pytania o indywidualne sprawy i formalności związane z uzyskaniem świadczeń z ZUS. – Przedsiębiorcze mamy pytają na przykład o dokumenty potrzebne do wypłaty zasiłków. Kobiety, którym w trakcie ciąży zakończyła się umowa, chcą wiedzieć, z jakich świadczeń mogą skorzystać, gdy urodzą dziecko. Pracowniczki dopytują, co z ich zasiłkiem, gdy urodzą na urlopie wychowawczym. Są też pytania od kobiet, które dopiero przygotowują się do ciąży i potrzebują od nas informacji, by zaplanować dalsze życiowe wybory, np. co do studiów czy wyjazdu za granicę – wylicza Urszula Juszczyk, dyrektor Departamentu Zasiłków w Centrali ZUS.

Wsparcie w zakresie ubezpieczeń, zasiłków i innych świadczeń rodzice oraz opiekunowie mogą otrzymać również:

•                     w placówkach ZUS,

•                     podczas e-wizyty (wideorozmowy),

•                     na infolinii (22 560 16 00) oraz

•                     pod adresem e-mail: cot@zus.pl.

Dziećmi opiekują się nadal głównie mamy

W kwietniu minęły trzy lata od wdrożenia w Polsce unijnej dyrektywy „work-life balance”. Wspiera ona równość rodzicielską i równowagę między życiem zawodowym a rodzinnym. Z danych ZUS wynika, że ojcowie coraz częściej włączają się w opiekę nad dziećmi. Jednak w dalszym ciągu kobiety biorą na siebie najwięcej obowiązków. Urlop rodzicielski przysługuje na równi mamie i tacie dziecka. Opiekunowie mogą się nim dość elastycznie dzielić. Statystyki ZUS pokazują, że ojcowie coraz częściej korzystają z tego uprawnienia, ale nadal są w zdecydowanej mniejszości. Na 188 tys. osób, które pobierały zasiłek macierzyński na urlopie rodzicielskim między styczniem a kwietniem 2026 r., 87 proc. stanowiły kobiety. W tym samym okresie w Zachodniopomorskiem te proporcje wyglądają

podobnie – na ponad 6,4 tys. przyznanych świadczeń, blisko 5,8 tys. trafiło do kobiet.

To także mamy najczęściej opiekują się dziećmi, gdy te zachorują. W ubiegłym roku lekarze wystawili opiekunom chorych dzieci zwolnienia na około 10 mln dni. 78 proc. tego czasu wykorzystały kobiety.

Karol Jagielski

regionalny rzecznik ZUS

województwa zachodniopomorskiego